De X-Men zijn Marvel’s grootste ensemble. Tientallen personages, decennia aan verhaallijnen, en een continuïteit waar zelfs doorgewinterde lezers soms in verdwalen. Goed nieuws: je hoeft niet alles te kennen. Er zijn een paar sterke instappunten, en elk ervan werkt prima op zichzelf.

House of X / Powers of X: De Moderne Klassieker

Als je één X-Men-verhaal leest van de afgelopen tien jaar, laat het House of X / Powers of X zijn. Jonathan Hickman gooide in 2019 alles op z’n kop. De mutanten stichten hun eigen natie op het levende eiland Krakoa, met eigen wetten, eigen cultuur, en een geheim dat alles verandert.

Dit is geen simpele superheldenstory. Hickman schreef een sciencefictionverhaal met tijdlijnen, datagrafieken en een structuur die je dwingt om pagina’s terug te bladeren. Pepe Larraz en R.B. Silva tekenen het alsof hun leven ervan afhangt. Het is ambitieus, slim, en af en toe bewust verwarrend op een manier die beloond wordt als je doorleest.

House of X / Powers of X is ook het startpunt van het zogeheten Krakoa-tijdperk, dat tot 2024 doorliep. Alles wat erna kwam, van X-Men Red tot Immortal X-Men, bouwt hierop voort. Begin hier en je snapt waar iedereen het over heeft.

Het Krakoa-Tijdperk: Wat Lees Je Daarna?

Ben je verkocht na House of X? Dan is er genoeg om mee door te gaan. Het Krakoa-tijdperk produceerde een berg aan series, maar je hoeft niet alles te lezen. Twee namen om te onthouden: Al Ewing schreef met X-Men Red een van de beste series uit dit tijdperk, een politiek machtsspel op Mars met Storm en Magneto. En Hickman zelf ging door met Reign of X, minder revolutionair dan het startschot maar nog steeds sterk.

Wolverine: De Solo-verhalen

Je kunt geen X-Men-leeswijzer maken zonder Wolverine apart te behandelen. Logan heeft meer soloverhalen dan de meeste teams, en een paar ervan zijn absoluut de moeite waard.

Origin

Hoe is Wolverine ontstaan? Dat bleef decennialang een mysterie, tot Wolverine: Origin het antwoord gaf. Het speelt in het negentiende-eeuwse Canada en is een stuk stiller dan je zou verwachten. Geen berserker rage, geen Weapon X. Gewoon een jongen die ontdekt dat hij anders is, met alle ellende die daarbij hoort. De Deluxe Edition is de mooiste versie.

Ook in het Nederlands beschikbaar als Collector Pack samen met Death of Wolverine.

-4%

Wolverine: Origin & Death Collector Pack [NL]

Wolverine: Origin Deluxe Edition

€32.99

Claremont & Miller

Wolverine by Claremont & Miller is de mini-serie uit 1982 die Wolverine definieerde als meer dan een wild beest. Logan gaat naar Japan, vecht met samurai, en probeert een eervoller man te worden. Frank Miller tekende het voordat hij Batman: Year One deed, en je ziet dezelfde strakke composities. Kort, krachtig, invloedrijk.

Wolverine By Claremont & Miller: Deluxe Edition

€21.99

Old Man Logan

In een toekomst waar de schurken hebben gewonnen leeft Logan als pacifistische boer. Tot hij gedwongen wordt om weer te vechten. Old Man Logan is Mark Millar op zijn meest cinematisch. Het voelt als een roadtrip door een post-apocalyptische Marvel-wereld, met Steve McNiven op artwork dat elke dubbele pagina eruit laat zien als een filmshot.

De hele serie is in het Nederlands beschikbaar als Collector Pack.

-4%

Wolverine: Old Man Logan Collector Pack [NL]

Enemy of the State

Wolverine wordt gehersenspoeld door Hydra en de Hand, en gebruikt als wapen tegen zijn eigen vrienden. Enemy of the State van Mark Millar en John Romita Jr. is puur actie, van begin tot eind. Niet subtiel, wel ontzettend vermakelijk.

Wolverine: Enemy Of The State

€43.99

X-Men ’97 en The Animated Series

De X-Men ’97 animatieserie op Disney+ bracht een hele generatie terug naar de mutanten. Als je de serie leuk vindt en wilt zien waar het vandaan komt, is X-Men: The Animated Series de comic-adaptatie van de originele jaren ’90 cartoon. Leuk als nostalgie-trip. En X-Men ’97: Great X-pectations vertelt een nieuw verhaal binnen die wereld.

X-Men: The Animated Series

€15.99

De Klassiekers

De X-Men bestaan sinds 1963, maar de gouden periode begon pas in 1975 toen Chris Claremont de serie overnam. Zijn run van bijna twintig jaar definieerde alles: Dark Phoenix, Days of Future Past, de Brood Saga, Mutant Massacre, Fall of the Mutants. Vrijwel elk X-Men-verhaal dat je kent komt uit deze periode.

Van die klassiekers hebben we X-Men: Mutant Massacre op voorraad. Het is het verhaal waarin de Morlocks, een groep mutanten die in de riolen van New York leeft, worden afgeslacht door de Marauders. Donker, meedogenloos, en een keerpunt voor de hele franchise.

X-Men: Mutant Massacre

€37.99

Verder hebben we Age of Apocalypse Vol. 1: Alpha. Dit is het begin van een van de wildste X-Men-crossovers ooit: een alternatieve tijdlijn waarin Charles Xavier nooit bestond en Apocalypse de wereld heeft overgenomen. Elk personage dat je kent is anders, en niets is veilig.

X-Men: Age Of Apocalypse Vol. 1 – Alpha

€48.99

Ultimate X-Men: Een Andere Kijk

Wil je de X-Men zonder vijftig jaar aan bagage? De Ultimate-lijn hervertelt alles vanaf nul. De originele Ultimate X-Men van Mark Millar en Brian Michael Bendis is een gemoderniseerde versie van de klassieke verhalen. Goed als je de personages wilt leren kennen zonder continuïteitsproblemen.

Ultimate X-Men Ultimate Collection – Book 1

€16.99

En dan is er de compleet nieuwe Ultimate X-Men van Peach Momoko. Dit is geen hervertelling. Momoko heeft een Japans-geïnspireerd verhaal gemaakt dat nauwelijks op traditionele X-Men lijkt. Het is experimenteel, visueel uniek, en verdeelt lezers. Sommigen vinden het briljant, anderen missen de actie. Het is in elk geval iets dat je nergens anders vindt.

Ultimate X-Men by Peach Momoko Volume 1: Fears and Hates

€21.99

From the Ashes: De Huidige Status Quo

Na het Krakoa-tijdperk begon in 2024 het “From the Ashes”-tijdperk. De mutanten zijn terug bij af: geen eigen natie meer, weer buitenstaanders, weer gehaat en gevreesd. Meerdere series lopen nu tegelijk:

X-Men van Jed MacKay: het vlaggenschip, met een nieuw team
Uncanny X-Men van Gail Simone: de terugkeer van een klassieke titel
Exceptional X-Men van Eve Ewing: een frisse blik op jonge mutanten
Storm van Murewa Ayodele: Storm als solo-held

Een goede instapper is Storm Vol. 1 van Murewa Ayodele. Storm op eigen benen, zonder dat je de rest hoeft te volgen.